Cập nhật nhanh Kinh tế vĩ mô – Vĩ mô đầu tuần: Hoạt động thương mại tháng 10/2020 của Việt Nam

Tăng trưởng kim ngạch thương mại quay về mặt bằng trước dịch Covid-19

Ước tính sơ bộ do Tổng cục Thống kê (GSO) công bố cho thấy tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu tháng 10/2020 lần lượt tăng 9,9% và 10,1% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng trưởng bình quân trong năm 2019.

Tính đến Chủ nhật tuần trước, Việt Nam đã trải qua 67 ngày liên tiếp không ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng. Trái lại, số ca nhiễm mới trên thế giới tiếp tục tăng. Tính đến ngày thứ 6 tuần trước, số ca nhiễm mới hàng này trên thế giới đã vượt 580.000 ca, một kỷ lục mới về số ca nhiễm.

CPI của Mỹ và Trung Quốc sẽ được thị trường chú ý

Thị trường kỳ vọng lạm phát tổng thể so với cùng kỳ của Mỹ sẽ giảm về 1,3% từ 1,4% trong tháng 9/2020; sẽ là lần đầu tiên sau 4 tháng xu hướng tăng dừng lại. Thị trường dự đoán lạm phát theo năm của Trung Quốc giảm rõ rệt xuống 0,8% từ 1,7% trong tháng 9/2020 vì giá thịt lợn giảm so với tháng trước nhờ nguồn cung tăng và nhu cầu dịu xuống sau dịp Tuần lễ Vàng Trung Quốc.

Tại khu vực ASEAN, số liệu GDP Q3/2020 của Malaysia và Philippines sẽ được công bố trong tuần này. Thị trường chung kỳ vọng GDP Q3/2020 của Malaysia sẽ giảm quý thứ 2 liên tiếp so với cùng kỳ và của Philippines sẽ giảm quý thứ 3 liên tiếp. Một thông tin không kém phần quan trọng là ông Joe Biden được đự doán sẽ chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.

Bảng 1: Lịch công bố số liệu kinh tế quan trọng 

Mỹ

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 3

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tại Mỹ giảm xuống 751.000 đơn trong tuần kết thúc ngày 31/10/2020; so với số liệu đã được điều chỉnh là 758.000 đơn trong tuần trước đó nhưng cao hơn dự báo của thị trường là 732.000 đơn. Số lượng người tiếp tục nhận trợ cấp thất nghiệp giảm còn 7,29 triệu người trong tuần kết thúc ngày 24/10/2020, cũng cao hơn dự báo của thị trường là 7,2 triệu người. Cả số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu và lượng người tiếp tục nhận trợ cấp thất nghiệp đạt thấp nhất kể từ cuối tháng 3.

Số lượng việc làm phi nông nghiệp tăng thêm trong tháng 10/2020 là 638.000 việc làm; thấp hơn mức được điều chỉnh giảm là 672.000 việc làm trong tháng trước nhưng cao hơn kỳ vọng của thị trường là 600.000 việc làm. Như vậy đây là số lượng việc làm mới được tạo ra thấp nhất kể từ khi thị trường lao động bắt đầu hồi phục vào tháng 5/2020 và nằm trong bối cảnh số ca nhiễm Covid-19 mới gia tăng. Tốc độ hồi phục của thị trường lao động nhiều khả năng sẽ chậm lại trong những tháng tới.

Tỷ lệ thất nghiệp giảm còn 6,9% trong tháng 10/2020 từ 7,9% trong tháng 9/2020; khả quan hơn kỳ vọng của thị trường là 7,7%.

Số liệu PMI tháng 10

Chỉ số PMI Markit ngành sản xuất của Mỹ tăng lên 53,4 điểm trong tháng 10/2020 từ 53,2 điểm trong tháng 9/2020; đánh dấu sự tăng trưởng tháng thứ 4 liên tiếp của ngành sản xuất và là mức tăng trưởng mạnh nhất kể từ tháng 1/2019. Điều này có được nhờ sản lượng và đơn hàng trong nước mới tăng mạnh hơn trong khi đơn hàng xuất khẩu mới giảm lần đầu tiên kể từ tháng 7 do các biện pháp phỏng tỏa chống dịch Covid-19 được áp dụng trở lại tại Châu Âu.

Chỉ số PMI Markit ngành dịch vụ của Mỹ tăng lên 56,9 điểm trong tháng 10/2020 từ 54,6 điểm trong tháng 9/2020, cho thấy ngành dịch vụ tăng trưởng tháng thứ 3 liên tiếp. Chỉ số PMI ISM ngành sản xuất và dịch vụ cũng cho thấy xu hướng tương tự. Cụ thể, chỉ số PMI ISM ngành sản xuất tăng lên 59,3 điểm trong tháng 10/2020 từ 55,4 điểm trong tháng 9/2020; và chỉ số PMI ISM ngành dịch vụ tăng lên 56,6 điểm trong tháng 10/2020 từ 57,8 điểm trong tháng 9/2020.

Cuộc họp của FOMC

Như dự kiến, FOMC đã giữ nguyên lãi suất fed tại 0-0,25%. Fed không đưa ra quyết định chính sách nào mới trong cuộc họp FOMC tuần trước.

CPI tháng 10

Thị trường kỳ vọng CPI tổng thể tháng 10 tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 1,3% so với cùng kỳ (tháng 9/2020 tăng 1,4% so với cùng kỳ). Như vậy, lạm phát so với cùng kỳ đã lần đầu tiên giảm trong 4 tháng.

Bầu cử tại Mỹ

Như kỳ vọng, mặc dù kết quả bầu cử chưa được công bố vào đêm Bầu cử và phải đợi đến khi đếm xong phiếu bầu. Vào hôm thứ 7, ông Joe Biden được dự đoán dự doán sẽ chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vì đã giành được 270 phiếu đại cử tri, là điều kiện để giành chiến thắng.

Khu vực Eurozone

Chỉ số PMI tháng 10

Khảo sát chỉ số PMI của Markit cho thấy bức tranh trái hiều với chỉ số PMI ngành sản xuất tăng lên 54,8 điểm trong tháng 10/2020 so với 53,7 điểm trong tháng 9/2020. Đây là mức tăng mạnh nhất của ngành sản xuất kể từ ngày 18/7 nhờ chỉ số thành phần là sản lượng và đơn hàng mới tăng tốc. Chỉ số PMI ngành dịch vụ đã giảm xuống 46,9 trong tháng 10/2020 từ 48,0 tháng trước, cho thấy lĩnh vực dịch vụ giảm tháng thứ 2 liên tiếp và mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 5/2020 do một số quốc gia trong khu vực buộc phải thắt chặt các biện pháp hạn chế do bùng phát các ca nhiễm COVID-19 mới.

Trung Quốc

Chỉ số PMI và hoạt động thương mại tháng 10

Chỉ số PMI của Caixin tháng 10 cho thấy cả lĩnh vực sản xuất và dịch vụ đều tiếp tục phục hồi. Cụ thể, PMI sản xuất của Caixin đã tăng lên 53,6 trong tháng 10/2020 so với 53,0 trong tháng 9/2020 và là tháng thứ 6 liên tiếp hoạt động của nhà máy tăng trưởng. Đây là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 1/2011, khi sự phục hồi của lĩnh vực sản xuất tiếp tục tăng nhanh, với sự cải thiện về sản lượng và đơn đặt hàng mới. Dù thực tế là các đơn đặt hàng xuất khẩu đã giảm đáng kể do các ca nhiễm mới COVID-19 bùng phát tại các thị trường xuất khẩu chính.

Chỉ số PMI dịch vụ đã tăng lên 56,8 vào tháng 10/2020 so với 54,8 vào tháng 9/2020, đánh dấu tháng thứ 6 liên tiếp hoạt động dịch vụ tăng trưởng; tâm lý kinh doanh củng cố lên mức cao nhất kể từ tháng 4/2012.

Đồng thời, số liệu kim ngạch thương mại tiếp tục cao hơn dự báo của thị trường, với kim ngạch xuất khẩu tăng lên 11,4% so với cùng kỳ trong tháng 10/2020 so với tăng 9,9% so với cùng kỳ trong tháng 9/2020 và kim ngạch nhập khẩu tăng 4,7% so với cùng kỳ so với tăng 13,2% so với cùng kỳ trong tháng 9/2020. Đây là tháng thứ 5 liên tiếp kim ngạch xuất khẩu tăng và là tháng tăng mạnh nhât trong 19 tháng nhờ nhu cầu toàn cầu tiếp tục phục hồi. Điều này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các lô hàng vật tư y tế và sản phẩm điện tử. Kim ngạch nhập khẩu có tháng tăng trưởng thứ 2 liên tiếp khi nhu cầu trong nước tiếp tục phục hồi sau cú sốc do dịch COVID19.

Chỉ số CPI tháng 10

Thị trường dự báo CPI sẽ giảm rõ rệt xuống tăng 0,8% so với cùng kỳ so với tăng 1,7% so với cùng kỳ trong tháng 9/2020, do giá thịt lợn giảm so với tháng trước do nguồn cung tăng và nhu cầu giảm sau kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng của Trung Quốc (1- 7/10/2020).

Việt Nam

Chỉ số PMI tháng 10

Chúng tôi dự báo chỉ số PMI của Việt Nam sẽ duy trì trên 50 phản ánh khả năng sản xuất gia tăng so với tháng trước. Điều này được hỗ trợ bởi chỉ số sản xuất tháng 10, tăng mạnh 8,3% so với cùng kỳ và tăng 4,8% so với tháng trước. Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu lần lượt là tăng 9,9% so với cùng kỳ và tăng 10,1% so với cùng kỳ.

Chỉ số PMI đã giảm xuống 51,8 vào tháng 10/2020 từ mức cao nhất trong 14 tháng là 52,2 vào tháng 9/2020, nhưng điều này vẫn cho thấy sự cải thiện của lĩnh vực sản xuất do dịch COVID-19 trong nước vẫn được kiểm soát tốt. Sản lượng và đơn đặt hàng mới tăng mạnh trong tháng thứ 2 liên tiếp, đơn đặt hàng xuất khẩu không thay đổi so với tháng trước do nhu cầu yếu ở một số thị trường nơi dịch COVID-19 tiếp tục tác động, đặc biệt là ở châu Âu. Số lượng việc làm tăng lần đầu tiên kể từ tháng 1/2020.

Hoạt động thương mại tháng 10

Hải quan Việt Nam sẽ công bố dữ liệu thương mại của tháng 10 vào thứ năm. Số liệu sơ bộ do Tổng cục Thống kê công bố trước đó cho thấy kim ngạch xuất khẩu trong tháng 10/2020 tăng 9,9% so với cùng kỳ (so với tăng 16,6% so với cùng kỳ trong tháng 9/2020) và giảm 1,7% so với tháng trước (so với giảm 1,9% so với tháng trước trong tháng 9/2020).

Kim ngạch nhập khẩu trong tháng 10/2020 ước tính tăng 10,1% so với cùng kỳ (so với tăng 12,6% so với cùng kỳ trong tháng 9/2020) và tăng 1,2% so với tháng trước (so với tăng 6,5% so với tháng trước trong tháng 9/2020). Theo đó, thặng dư thương mại ước tính là 2,0 tỷ USD, đưa thặng dư thương mại lũy kế trong 10 tháng đầu năm 2020 lên 18,7 tỷ USD so với thặng dư 9,3 tỷ USD trong 10 tháng đầu năm 2019.

Bầu cử Tổng thống Mỹ tác động thế nào lên kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ tăng trưởng rất ấn tượng trong 10 năm qua, từ 12,3% GDP (14,2 tỷ USD) năm 2010 lên 23,4% GDP (61,3 tỷ USD) vào năm 2019. Trong cùng kỳ, thặng dư thương mại tăng từ 8,7 tỷ USD đến 46,9 tỷ USD.

Chính quyền Tổng thống Trump từ lâu đã để ý Việt Nam như là một nước cần theo dõi về thao túng tiền tệ tiềm năng, gây ra lo ngại thuế quan có thể được áp đặt. Đặc biệt, vào tháng 1/2020, Việt Nam là một trong 10 quốc gia bị Bộ Tài chính Mỹ đưa vào danh sách theo dõi về hành vi thao túng tiền tệ.

Vào tháng 8/2020, Bộ Tài chính Mỹ thông báo cho Bộ Thương mại Mỹ rằng đồng tiền của Việt Nam bị định giá thấp hơn trong năm 2019 khoảng 4,7% so với USD một phần do sự can thiệp của Chính phủ. Sau đó, vào ngày 2/10/2020, Đại diện Thương mại Mỹ thông báo sẽ “điều tra các hành vi, chính sách và thông lệ của Việt Nam có thể góp phần khiến định giá thấp đồng tiền của mình và hậu quả gây ra cho thương mại của Mỹ”, theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 (Mỹ thực hiện điều tra về hành vi thao túng tiền tệ của Việt Nam, 07/10/2020, The Diplomat).

Chúng tôi thận trọng dự đoán dưới chính quyền của Tổng thống Biden, Việt Nam có thể ít gặp rủi ro hơn từ các biện pháp trừng phạt thương mại có khả năng xảy ra của Mỹ do cáo buộc thao túng tiền tệ. Nhìn chung, các chính sách thương mại song phương của Mỹ có thể sẽ không thay đổi đáng kể với chính quyền mới.

Tuy nhiên, trong thời gian tới, chúng tôi dự báo các cơ quan chức năng của Việt Nam sẽ có các chính sách phù hợp sau cuộc điều tra thương mại theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974, đồng thời nỗ lực hơn nữa để thu hẹp thặng dư thương mại bằng cách nhập khẩu nhiều hàng hóa hơn từ Mỹ, đặc biệt là các sản phẩm liên quan đến năng lượng. chẳng hạn như than và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Dự báo kinh tế vĩ mô của HSC 

Nguồn: HSC

Bình luận bài viết
Bài viết liên quan